https://www.jitl.ir/ فصلنامه حقوق و فناوری اطلاعات fa daily 1 Thu, 21 Apr 2022 00:00:00 +0430 Thu, 21 Apr 2022 00:00:00 +0430 https://www.jitl.ir/article_252260.html به دنبال پیشرفتهای روزافزون علم و فناوری، امروزه بسیاری از شهروندان بخش زیادی از فعالیتهای روزمرۀ خود را با بهره گیری از فناوری های نوین ارتباطاتی انجام میدهند. بهره گیری ازا ین فناوری ها به عرصۀ قضا نیز راه یافته و باعث شکل گیری مفهوم جدیدی با عنوان «دادرسی الکترونیک » شد ه است. اکنون در برخی از دادگاه ها، جلسات دادرسی به شیوۀ الکترونیکی برگزار می شود و پیش بینی میشود در آینده تعداد این جلسات افزایش چشمگیری داشته باشد. اینکه برگزاری جلسات دادرسی از طریق سامانه های ارتباطی چگونه ممکن است به تهدیدی علیه عدالت قضایی تبدیل شود، موضوع پژوهش پیش رو را تشکیل می دهد. در این پژوهش، نگارندگان تلاش میکنند با شیوه ای توصیفی تحلیلی و با جمع آوری داده ها به روش کتابخانه ای،به ا ین سؤال اساسی پاسخ دهند.الکترونیکی شدن جلسۀ دادرسی، به رغم تمامی مزایایی که دارد، دارای معایبی است که اگر چاره ای برای مرتفع کردن آنها اندیشیده نشود، به تهدیدی علیه عدالت قضایی تبدیل خواهد شد. در پایان،نگارندگان پیشنهاد خود را برای بهره گیری مطلوب از سامانه های الکترونیکی در برگزاری جلسات دادرسی، ارائه کرده اند. https://www.jitl.ir/article_252263.html اصطلاح «قراردادهای هوشمند »به نرم افزارهایی اشاره دارد که امکان اجرای توافقات اشخاص دربستر بلاک چین را فراهم میکند. تبدیل شروط قراردادی به کد و اجرای آن با هوش مصنوعی مزایایی مانند افزایش ضریب امنیت،اطمینان و سرعت قراردادی دارد، اما از آنجا که شروط مبتنی بر مفاهیمی مانند حسن نیت و عرف و عادت قابل تبدیل به کد نیستند، بعضی کارکردای قراردادهای رایج مانند انعطا ف پذیری را ازاینگونه توافقات می گیرند. در حقوق ایران، مانند بسیاری از کشورها، هنوز مقررات خاصی در مورد به رسمیت شناختن این نوع توافقات تدوین نشده است. موضوع این پژوهش سنجش امکان اعتبار و الزام آور بودن این نوع توافقات از منظر عمومات حقوق قراردادها و همچنین قانون تجارت الکترونیکی،با استفاده از روش توصیفی تحلیلی است. بر اساس مادّۀ 10 قانون مدنی،ا صل آزادی قراردادها و همچنین مادّۀ 191 آن قانون،ا نعقاد قرارداد در فضای سایبر و اجرای آن توسط هوش مصنوعی در حقوق ایران با مانع بالقوها ی مواجه نیست. بر اساس مادّۀ 12 قانون تجارت الکترونیکی، «در هیچ محکمه یا ادارۀ دولتی نمی توان [...] ارزش اثباتی ʼداد ه پیام ʻ را صرفا به دلیل شکل و قالب آن رد کرد ». قراردادهای هوشمند در حقوق ایران نیازمند آن اند که دولت در زمینۀ هوشمندسازی اموال و امکان ثبت معاملات مربوط به آ نها، در بلاک چین و بسترهای مشابه بسترسازی کند. https://www.jitl.ir/article_252264.html پیشرفت فناوری اطلاعات و توسعۀ ارتباطات جهانی، در عرصۀ ابزارهای پرداخت در تجارت بین الملل، به ویژه اعتبارات اسنادی، نیز تأثیرگذار بوده است. امروزه فرایند صدور اعتبارات اسنادی وا رائۀ اسناد آن در بسیاری از موارد به صورت الکترونیکی و بدون رد و بدل شدن اسناد کاغذی انجام می شود. با توجه به اینکه اصل مطابقت دقیق اسناد یکی از اصول بنیادین حاکم بر اعتبارات اسنادی است، اتاق بازرگانی بین المللی به این موضوع توجه ویژه داشته و با هدف ترویج استفاده ازاین ابزار پرداخت در تجارت بین الملل، «مقررات متحدالشکل اعتبارات اسنادی برای ارائۀ الکترونیکی اسناد » را در این زمینه، مطابق با مقتضیات اعتبارات اسنادی و همگام با پیشرفت های فناوری اطلاعات، به روزرسانی کرده است. درا ین پژوهش، با روشی تحلیلی توصیفی، موارد لازم الرعایه توسط ذ ینفع (در ارائۀ اسناد) و بانک های دخیل در فرایند اعتبار اسنادی (در سنجش مطابقت دقیق اسناد با اعتبار اسنادی)  و حدود تکالیف آن ها تحلیل می شود و محدودیت ها و موانع موجود درا ین عرصه مورد بررسی قرار میگیرد. https://www.jitl.ir/article_252265.html حق نشر حقی است که به موجب آن به پدیدآورندۀ اثرادبی اجازه داده می شود که دربارۀ انتشار و فروش یا هرگونه استفادۀ دیگر ازا ثر خویش، با پشتوانۀ حمایتی که مقنن ازاو می کند، تصمیم بگیرد. در واقع حق نشر نوعی حفاظت قانونی از آثار چاپ شده و چاپ نشده است. برخورداری از این حق درحالی است که مالکِ اثر دغدغۀ آن را ندارد که دیگران حقوق مادی و اخلاقی او را زیر پا می نهند و او را از داشتن این حقوق مسلّم محروم می کنند. در عصر حاضر،با به وجود آمدن فضای مجازی و گسترش روزافزون آن، بیم نقض شدن حق نشر، بسیار وجود دارد. ازاین رو حق نشر تمهیدی قانونی است که برای حمایت از حقوق مادی و معنوی پدیدآورندگان یا تولیدکنندگان آثار طراحی و پایه ریزی شده است. سؤالات پیش آمده درا ین زمینه عبارت اند از: آیا این حق در حقوق ایران به طور کامل پذیرفته شده و آیا تمهیدات پیش بینی شده در قوانین، پاسخگویی کافی برای حمایت از حق نشر را دارند؟ با عنایت به اینکه سازمان جهانی تجارت و سازمان جهانی مالکیت معنوی، دو سازمانی هستند که نقش بسزایی در حمایت از حق نشر، در عرصۀ بین المللی ایفا کرده اند، آیا قانون گذار ایران این قراردادهای بین المللی را پذیرفته است؟ بنابراین درا ین نوشتار، قوانین تصویب شده بررسی خواهد شد و معاهدات بین المللی که ایران به آنها پیوسته است، مورد واکاوی قرار خواهد گرفت. همچنین دربارۀ موارد و آثار مورد حمایت حق نشر در قوانین ایران نیز بحث خواهد شد. https://www.jitl.ir/article_252268.html فناوری اطلاعات و ارتباطات به عنوان یکی از ابزارهای تأثیرگذار بر تمامی فرایندهای اقتصادی و اجتماعی، وسیله ای حیاتی برای رسیدن به توسعۀ پایدار، به ویژه برای کشورهای درحال توسعه است. تغییرات گسترده و پیشرفت های به دست آمده در عرصۀ تکنولوژی اطلاعات و ارتباطات در دهه های اخیر، ضرورت تجدیدنظر در مسائل مختلف را امری اجتناب ناپذیر کرده است. شهرهای امروزی تجلی گاه چهره نوین زندگی در عصر ارتباطات اند و نقاط تمرکز خدمات گوناگون، تعاملات فرهنگی اجتماعی و تراکنش های اقتصادی به شمار می روند، چنانکه رشد و توسعۀ همه جانبه و پایدار شهرها، نیازمند به کارگیری فناوری های نویناطلاعاتی وا رتباطی است. با توسعۀ روزافزون فناوری اطلاعات وا رتباطات و به کارگیری گستردۀ آن در جوامع شهری و زندگی روزمرۀ شهروندان، خدمات شهری نیز به لحاظ مفهوم،ابعاد،اهمیت راهبردی و تمرکز جغرافیایی دستخوش تحولات شگرفی شده است. با توجه به تمرکز خدمات در شهرها و همچنین گسترش کاربرد فناوری اطلاعات و ارتباطات و تأثیرات وسیع آن بر جنبه های مختلف زندگی شهروندان، امروزه در تعاملات و خدمات الکترونکی شهری، بهره گیری از روشها و فناوری های نوین خدمات رسانی به شکل تراکنش های میان شهروندان و سازمان های دولتی و خصوصی ارائه دهنده  خدمات، راهکاری اثربخش و کارآمد در عرصۀ خدمات رسانی شهری به شمار می رود. https://www.jitl.ir/article_252269.html علائم و نام های تجاری و نام دامنه عموماً از لوازم کار تجاری در فضای حقیقی و مجازی قلمداد می شوند و با توجه به اینکه وسیلۀ شناسایی کالا و خدمات و رابط تاجر و مصرف کننده در بازارند، ازا همیت بسزایی برخوردارند. با این حال، در نظام حقوقی ایران، به ماهیت نام دامنه و آثار استفاده از علامت و نام تجاری و نام دامنه به خوبی توجه نشده است؛ به همین دلیل چالشهایی از قبیل حدود حق استفاده کنندۀ مقدم، مسئولیت ناشی از استفاده از عین یا مشابه علائم و نام های تجاری و نام دامنه، و محدودۀ جغرافیایی استفاده از آنها مطرح شده است. پژوهش حاضر با تأکید بر «نمایندگی علامت و نام تجاری و نام دامنه از اعتبار تجاری اشخاص » درصدد ارائۀ پاسخ برآمده است. قوانین داخلی و بین المللی، آثار فقهی و توجه به کارکرد و ماهیت موضوعات مطرح شده، عناصر اصلی این پژوهش اند. همچنین با توجه به تفصیلی تربودن مقررات علائم تجاری، محور بحثها و استدلال های این پژوهش، حول مواد مرتبط به علائم تجاری شکل گرفته است که قابل تسری به نام های تجاری و نام دامنه است.